Tatiana Trouvé – Untitled (2011)

 

In 1997 begon Tatiana Trouvé (Cosenza (Italië), 1968, woont en werkt in Parijs) aan haar serie van architectonische kantoorachtige installaties onder de naam Bureau d’Activités Implicites (B.A.I.) (Bureau van Impliciete Activiteiten). Het zijn de impliciete activiteiten van het kunstenaarschap die aan de basis staan van deze serie waar ze tien jaar aan werkte: opleidingen, onderzoeken, herinneringen, verlangens en mislukkingen, worden elk ondergebracht in een complex systeem van afzonderlijke modules.Module Administratif (1997-2002) bijvoorbeeld, staat aan de basis van B.A.I. en werd als het ware geboren uit Trouvé’s, aanvankelijk moeilijke, weg naar het kunstenaarschap. In de periode dat haar werk nog niet werd erkend, schreef ze haast dagelijks galeries, subsidies en tentoonstellingsruimtes aan. Toch wist ze een productieve draai te geven aan deze ogenschijnlijk verloren tijd, door het bureaucratische proces zelf als het ware op een sokkel te plaatsen en een eigen ruimte te creëren voor haar werk. Module Administratif bestaat uit een gestileerde office cubicle, waar Trouvé al haar sollicitatiebrieven, cv’s, aanvragen voor beurzen of ateliers, maar ook de vele afwijzingen, categoriseerde en archiveerde. Ironisch genoeg was het deze Kafkaëske serie zelf, die haar grote doorbraak vormde.

 

De objecten in het B.A.I. en in haar latere werk functioneren als metaforische objecten in een tussenstaat: tussen het autobiografische en het imaginaire. In eerste instantie komen de systemen van Trouvé hermetisch over: gestileerd en afgesloten. Maar doordat ze laat zien dat een systeem van ordening tevens een zekere wanorde kan produceren opent ze een ruimte voor het fictieve. Trouvé creëert daarmee niet alleen fysiek ruimtes, waarin ze haar praktijk overdenkt, maar ook mentale ruimtes die tonen waar dat denken ontstaat.

 

Het is een thema dat ze verder uitwerkte in haar meer recente architectonische interventies, kamerconstructies en tekeningen. Haar serie van zwarte tekeningen bijvoorbeeld, toont de associaties van die uiterlijke en innerlijke wereld. Een van deze werken geeft een nachtelijk landschap weer, waarin met verschillende tinten zwart, schaduwen en transparante laklagen, duistere objecten zijn geplaatst, zoals het karkas van een ligstoel en een stapel rommel met autobanden. De afzonderlijke elementen lijken verloren in dit landschap en het zwart lijkt alles te absorberen. Het is exact op deze plek, zoals Trouvé zelf stelt, dat er ruimte ontstaat voor een onverwacht verhaal dat de ogenschijnlijk geïsoleerde elementen met elkaar verbindt. Het resultaat is een zekere duistere, wonderlijke plek, waarin de bekende objecten zich als vervreemdend presenteren.

 

Voor Lustwarande ‘11 maakte Trouvé een dergelijke constellatie in het werkelijke landschap. Met leren riemen bevestigde ze een betonnen matras aan een boom. De matras roept op een haast surrealistische wijze herinneringen op aan een huiselijke sfeer. Op een materieel en psychologisch niveau analyseert Trouvé de mogelijke verbanden tussen het zichtbare en onzichtbare. Fragmenten van een andere plek en een andere tijd lijken samen de sporen te vormen van een geheime en vreemde gebeurtenis die hier in het park plaatsvond of nog staat te gebeuren.

 

Laurie Cluitmans