Sterling Ruby – DSM-IV-TR/FEEDFACE#654321 (2009)

 

Vanwege de enorme diversiteit is het moeilijk om in algemene termen iets te zeggen over het werk van Sterling Ruby (1972, Bitburg, Duitsland, woont en werkt in Los Angeles). Zijn productie ligt hoog, getuige de grote regelmaat waarmee hij exposeert in de bekende internationale musea, en bij het vijftal topgaleries in de Verenigde Staten en Europa dat hem vertegenwoordigt.

Meest bekend is Ruby van zijn vaak meterslange schilderijen van graffiti op canvas. Sinds hij in 2003 van Chicago naar Los Angeles verhuisde, speelt graffiti, die de straatbendes in die stad gebruiken om hun territorium af te bakenen, een belangrijke rol in zijn werk. Hij gebruikt de typische kleuren van de gangs, verwerkt hun tags in zijn schilderijen en vernoemt kunstwerken naar beroemde bendes zoals Bloods en Crips.

 

Behalve schilderijen maakt Ruby ook collages, video’s en ruimtelijke werken – vaak van zeer forse afmetingen. 2TRAPS (2010) is een gigantische installatie die bestaat uit een omgebouwde stadsbus, een monstrueus gepantserd vehikel met stalen hekken voor de deuren en ramen, en een constructie van naast elkaar geplaatste metalen kooien. Deze imponerende en somberstemmende bouwsels zinspelen op de eigentijdse invulling van het begrip veiligheid: de beveiliging van privébezit, publieke ruimten en personen die steeds maar verder wordt opgevoerd ten koste van privacy en persoonlijke vrijheid, die bovendien elke suggestie van een samenleving waarin mensen elkaar vertrouwen bij voorbaat om zeep helpt.

 

Ruby’s kunst is expressief, soms aggressief, soms seksueel. De uitbundige bewerking van het oppervlak versterkt de toch al sterke fysieke ervaring van zijn werk. Dat geldt ook voor zijn amorfe werken van keramiek, waar de fel gekleurde glazuur vanaf druipt, en evenzeer voor de langwerpige objecten met vaak onmiskenbare fallussymboliek en voor de grote geometrische sculpturen van formica en kunststof die in verband worden gebracht met het Minimalisme. Superoverpass (2007) is een immense, witte sculptuur in de vorm van een poort, waar het publiek onderdoor kan lopen. Pas als je goed kijkt, zie je dat het oppervlak besmeurd is met graffiti en vuil. Ruby zet zich af tegen de gepolijstheid, perfectie en verleidelijkheid van veel Minimal Art en relativeert op speelse wijze de historische status van deze kunststroming maar maakt tegelijkertijd dankbaar gebruik van haar vormentaal.

 

Ruby’s werk voor Lustwarande, DSM-IV-TR/FEEDFACE#654321 (2009), ziet eruit als een typisch minimalistisch kunstwerk. De vorm van de aluminium sculptuur wordt bepaald door het coördinatenpatroon: het patroon van lijnen die loodrecht op elkaar staan – een structuur waaraan eigenlijk iedere minimalist zich conformeert. Hier is het tweedimensionale patroon als het ware uiteen getrokken tot een driedimensionale figuur. In tegenstelling tot veel van Ruby’s andere geometrische objecten is DSM-IV-TR/FEEDFACE#654321 in één egale kleur gespoten, wat het werk een minder anarchistisch en meer monumentaal karakter geeft en doet denken aan de macho, roestbruin geöxideerde cortenstalen sculpturen van Richard Serra. Maar achter het werk gaat nog een andere betekenislaag schuil die Ruby’s radicale houding als kunstenaar op vrij spectaculaire wijze vat. Het woord feedface in de titel is een verwijzing naar een eetstoornis, het veelvreten. Die duiding mag vrij letterlijk genomen worden; Ruby’s werk mocht worden bevlekt, met tags, krassen en tekeningen. Dat gebeurde volop.

 

Manon Braat