Conrad Shawcross – Lattice Cube Sequence (2011)

 

Kosmologische principes en historische wetenschappelijke theorieën staan aan de basis van het werk van Conrad Shawcross (1977, Londen, werkt en woont in Londen). De abstracte denkwijzen en experimenten – en vaak hun uiteindelijke falen – om de wereld in kaart te brengen, vormen een continue fascinatie voor Shawcross’ praktijk. In zijn sculpturen en mechanismen gaat het dan ook niet zozeer om de werkelijkheid zoals die aan ons verschijnt, maar meer om het wezen van de werkelijkheid, zoals die in de theorie aan ons wordt opgelegd. Voor Slow Arc Inside a Cube (2008) bijvoorbeeld, diende het werk van de beroemde scheikundige Dorothy Hodgkin (1910-1994) als directe aanleiding. Hodgkin won voor haar onderzoek naar de structuur van insuline de Nobelprijs en omschreef haar onderzoeksproces als de poging de structuur van een boom uitsluitend af te leiden van zijn schaduw. Shawcross’ Slow Arc Inside a Cube bestaat uit een metalen kooi, waarin een robotarm in een vaststaande, ritmische cyclus, een lichtprojector beweegt en zodoende een indrukwekkend schaduwspel creëert op de omringende muren. De installatie wordt een metafoor voor de wetenschap, waarin men immers net om de hoek van het waarneembare en de eigen grenzen probeert te kijken.

 

In zijn meest recente werk richt Shawcross zich op de abstracte systemen en modules die achter deze wetenschappelijke vondsten liggen. Zo staan ideeën van de perfecte geometrische vorm aan de basis van Lattice Cube Sequence, dat hij voor Lustwarande ’11 creëerde. Midden in het park plaatste Shawcross een viertal monumentale, kubusachtige sculpturen van aluminium. De vier werken functioneren als een serie die langzaam naar buiten lijkt te bewegen en zich als het ware ontvouwt. Aan de basis van elke kubus staat de tetraëder, of viervlak, een ruimtelijke figuur met vier driehoekige vlakken. De tetraëder is een zogenaamd platonisch lichaam (naar Plato vernoemd), een regelmatig veelvlak dat onder andere wordt beschouwd als de meest optimale manier om een kubus in symmetrische lijnen op te delen. Plato verbond elke regelmatige veelvlak aan kosmologische eigenschappen en kende de tetraëder de eigenschap van vuur toe. Elke aparte kubus van Shawcross bestaat uit 48 viervlakken. Bij de eerste kubus sluiten de viervlakken precies op elkaar aan en hebben ze een duidelijk centraal energiepunt, waar alle hoeken zijn verbonden. In de volgende kubussen wordt de afstand tussen de viervlakken steeds groter en bewegen ze zich weg van het centrum. In principe kan deze beweging tot in het oneindige worden herhaald.

 

In dat opzicht sluit Lattice Cube Sequence nauw aan bij de minimalisten uit de jaren zestig en zeventig, zoals Donald Judd, die eveneens een enkel ordeningsprincipe centraal stelde om deze in potentie eindeloos te herhalen. Het is de aan de natuur ontleende geometrie, die helderheid geeft in de constructie en die elk ornament of overbodig detail uitschakelt. De pure vorm die overblijft heeft een koele en industriële uitstraling die in sterk contrast staat met zijn natuurlijke omgeving. Toch werd ook de structuur van de Oude Warande volgens geometrisch principes ontworpen en vinden de indelingen in ruimte hier een gemeenschappelijk vertrekpunt.

 

Laurie Cluitmans

 

Co-productie van fundament foundation, Victoria Miro Gallery, London, en Galerie Gabriel Rolt, Amsterdam