Banks Violette – As yet untitled (2011)

 

Materiaal en vorm van de ruimtelijke werken van Banks Violette (New York, 1973, woont en werkt in New York) doen sterk denken aan het Minimalisme. Violettes thematiek daarentegen is er een van excessiviteit. Als inspiratiebron van zijn werk, dat wel New Gothic Art wordt genoemd, fungeren jeugd- en subculturen waaronder metal en gothic, en de excessen die daarmee geassocieerd worden zoals satanisme en rituele (groeps)zelfmoord. Vaak zijn Violettes installaties letterlijk gebaseerd op concrete, gruwelijke, gebeurtenissen. Een moord door leden van een middelbare schoolband op een tienermeisje bijvoorbeeld, waarvoor de speedmetalband Slayer verantwoordelijk werd gehouden. De jongeren waren fan van Slayer en dachten met hun daad een vergelijkbare metal-reputatie te verwerven. Met een installatie, waarin de bandleden en het vermoorde meisje worden afgebeeld als respectievelijk zwarte puntige bongo’s op een podium en een witte eenhoorn voor een schilderij van betraande vrouwenogen, verbeeldde Violette dit tragische voorval van complete ontsporing. Het element van ontsporen, van mensen die het onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid niet meer kunnen maken, wordt benadrukt door de theatraliteit van Violettes installaties, als waren ze de setting van een gewelddadige actie of het decor van een horrorfilm.

 

Kenmerkend voor Violettes kunst, die behalve uit sculpturen en installaties ook uit grafiettekeningen bestaat, is verder het gebruik van versleten motieven: beelden die zo clichématig zijn en zoveel gebruikt – een vlag of een wit galopperend paard bijvoorbeeld – dat ze zijn uitgeput. Violette reanimeert die beelden, zoals hij dat noemt, en geeft ze een nieuw leven binnen de context van zijn eigen thematiek.

 

Zijn ruimtelijke werk roept gedachten op aan geweld, agressie, racisme en nationalisme. Het is meestal gitzwart, ter versterking van het duistere karakter. Toch oogt het werk gepolijst, is het zorgvuldig uitgewerkt en zelfs verfijnd. Veel gebruikte materialen zijn neonbuizen, metaal en glas dat glanzend zwart is gelakt. Ook objecten uit de popmuziek zoals microfoonstandaarden en flight cases (kisten die worden gebruikt door bands op tournee) keren geregeld terug. Voor SunnO))) / (Repeater) Decay / Coma Mirror (2006) werkte Violette samen met de metalband SunnO))) (spreek uit als ‘sun’). De band verzorgde de muziek bij de installatie, en de stagesetting van hun optreden diende als basis ervoor. Violette bouwde het na, in zout. Behalve het overheersende zwart is wit – van het zout dat soms over het materiaal wordt gestrooid en andere keren wordt gebruikt om een hele sculptuur uit op te trekken – de enige andere kleur die Violette voor zijn werken kiest. Het zout doet, zeker in het licht van Violettes thematiek, denken aan het bekende Bijbelse verhaal van Sodom en Gomorra: de steden die door god werden verwoest vanwege de morele verdorvenheid van de inwoners. Alleen Lot en zijn gezin werden gespaard, mits zij bij het verlaten van de stad niet om zouden zien. Lots vrouw kon die verleiding niet weerstaan en veranderde in een zoutpilaar.

 

Violettes werk voor Lustwarande ’11 blokkeerde een kruispunt van paden. Het is een glimmend zwart gespoten metalen barrière. Aan één kant maakt het hekwerk een scherpe knik, alsof een voertuig er met hoge snelheid tegenaan is gebotst. Violette creëerde heel precies zelf de agressief ogende vervorming van het toch al hardnekkige obstakel voor het passerende publiek..

 

Manon Braat